Dlaczego warto kupować pierwodruki, pierwsze i wczesne wydania literatury.

07-06-2016

Różewicz Niepokój wyd. 1947 debiutPierwodruki i pierwsze wydania.

Wartość pierwszych wydań klasyki powieściowej XX-go wieku na światowym rynku książki wzrosła w ciągu kilkunastu ostatnich lat kilkukrotnie. Podobnie jest z poezją czy obiektami starszymi. Odzwierciedleniem rynku są notowania książek i rękopisów prowadzone w ramach aukcji organizowanych przez renomowane antykwariaty i domy aukcyjne.

Kolekcjonerzy, i to nie tylko książek, ale też komiksów, płyt i wielu innych obiektów, uważają , że to pierwodruki i pierwsze wydanianajcenniejsze, właśnie dlatego na nie polują. 

Pierwodruki stanowią zazwyczaj dużą rzadkość, ponieważ najczęściej ukazywały się w prasie i czasopismach, te z kolei były najczęśćiej wyrzucane lub palono nimi w piecach, do dziś niektóre numery zachowały się zapewne w pojedynczych egzemplarzach, szczególnie jeśli nakład samego pisma był niewielki.

Pierwsze wydania ksiażkowe także ukazywały i wciaż ukazują się najcześćiej w niskim nakładzie. Wydawcy z wielką ostrożnością podchodzą do inwestycji w książki nowych lub mało znanych autorów. Przyjazne recenzje prasy oraz entuzjazm czytelników przekładający się na sprzedaż, skłaniają ich do publikowania wznowień na szerszą skalę. Czasami sława i duże nakłady przychodzą dopiero po śmierci autora. Tak było dla przykładu z "Wielkim Gatsby'm" F. Scotta Fitzgeralda. Pierwsze wydanie liczące około 23 tysiace sztuk spotkało się chłodnym przyjęciem krytyki i czytelników, wielomilionowe nakłady pojawiły się 20 lat po śmierci autora. 

Inną rzeczą są pierwsze wydania autorów, którzy zyskali popularność, jak na przykład Stephen King czy J.K. Rowling. Ich najnowsze powieści startują z nakładem liczonym w wielu milionach egzemplarzy. Wiadomo że wartość tych wydań będzie znikoma w stosunku do rzadkich tomów z początku ich działalności litrerackiej. 

Na rodzimym rynku rzadkością są dziś na przykład wczesne wydania dzieł wieszczów, które nie dość, że ukazywały się często bezimiennie na emigracji, w bardzo niskich nakładach i podlegały cenzurze, były często przemycane i transportowane pomiędzy zaborami (w różnych warunkach) i zaczytywane. Stąd równie rzadkie bywają nie tylko pierwsze, ale również wczesne drugie i kolejne wydania paryskie czy inne tych dzieł Adama Mickiewicza, Juljusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego. Podobnie ze słynnym pozytywistą  Henrykiem Sienkiewiczem i jego "Ogniem i mieczem", którego drugie wydanie -z uwagi na ogromną popularność- ukazało się w tym samym roku w kilka miesiecy po pierwszej publikacji.

Podobnie rzecz ma się z literaturą dzieciącą i młodzieżową, przygodową, a także westernami czy poezją międzywojenną w miękkich broszurowych okładkach, nie można zapomnieć o wydawnictwach konspiracyjnych. Te pozycje były najczęśćiej bardzo intensywnie użytkowane, stąd najczęściej trafiały w twarde biblioteczne oprawy i dziś często spotkać przyzwoite egzemplarze, do tego w oryginalnej oprawie z miękką nienaruszoną obwolutą.

Na cenę wpływ ma naturalnie nie tylko rzadkość występowania danego tytułu, ale również stan zachowania danego egzemplarza.

Pierwsze wydania wciąż zyskują na wartości. Dla przykładu w ostatnim czasie rynek bardzo dobrze zareagował na pojawienie się w ofercie aukcji antykwarskich pierwszych wydań tomików Tadeusza Różewicza. Tadeusz Różewicz od razu zwrócił uwagę krytyków, swoją odmiennością na tle ówczesnej poezji wyrosłej z doświadczeń wojenno-okupacyjnych. Większość tomików została sprzedana osiągając niespotykane dotąd ceny [zbliżone ceny można było zaobserwować po opublikowaniu informacji o śmierci poety w dn. 24 kwietnia 2014]:

RÓŻEWICZ Tadeusz - Równina. 1954; uzyskana cena 480 zł
RÓŻEWICZ Tadeusz - Srebrny kłos. W-wa 1955; uzyskana cena 380 zł
RÓŻEWICZ Tadeusz - Zielona róża. Kartoteka; uzyskana cena 300 zł
RÓŻEWICZ Tadeusz - Poemat otwarty; uzyskana cena 280 zł
 
 
Ale Różewicz jest tu jednym z wielu przykładów... Pierwsze wydanie "Pana Tadeusza" Adama Mickiewicza wydane w Paryżu w 1834 roku jest dziś warte kilka razy więcej niż lat temu kilkanaście. Itd.
Podsumowując pierwodruki, pierwsze i wczesne wydania mogą stanowić łakomy kąsek nie tylko dla kolekcjonerów, ale też inwestorów pragnących dobrze ulokować swoje pieniądze.


Nasz antykwariat online zaprasza do wzbogacenia Państwa księgozbioru o pierwodruki, pierwsze czy wczesne wydania interesujących pozycji ksiażkowych.

Lubicie to, dajcie łapkę w górę: 

 https://www.facebook.com/antyksobieski/#

http://www.antyksobieski.pl/images/frontend/theme/default2/social/fb_bw.png