NOWINY LEKARSKIE. R. XIV. Poznań 1902

NOWINY LEKARSKIE. ORGAN WYDZIAŁU LEKARSKIEGO TOWARZYSTWA PRZYJACIÓŁ NAUK POZNAŃSKIEGO

Poznań 1902. Nakładem Komitetu Redakcyjnego „Nowin Lekarskich”. XXX, [2], 724 s.; format 17 × 26 cm. Ilustracje w tekście. Kompletny rocznik obejmujący dwanaście numerów czasopisma.

„Nowiny Lekarskie” należały do ważnych polskich periodyków medycznych przełomu XIX i XX wieku, stanowiąc forum wymiany wiedzy i prezentacji aktualnych zagadnień nauk lekarskich. Wydawane w Poznaniu od 1889 roku jako organ Wydziału Lekarskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk Poznańskiego, dokumentowały rozwój medycyny oraz uczestnictwo polskich lekarzy w europejskim obiegu naukowym. Pismo jest interesującym źródłem do poznania ówczesnego stanu wiedzy, praktyki klinicznej i kierunków rozwoju poszczególnych specjalności.

Redaktorem pisma był Heliodor Święcicki (1854–1923) – lekarz ginekolog, profesor i organizator życia naukowego, późniejszy pierwszy rektor Uniwersytetu Poznańskiego. Jego działalność łączyła praktykę lekarską z pracą naukową i budowaniem instytucjonalnych podstaw polskiej nauki w Poznaniu. Pod jego kierunkiem „Nowiny Lekarskie” służyły nie tylko publikowaniu doniesień medycznych, lecz także integrowaniu środowiska lekarskiego i upowszechnianiu aktualnej wiedzy.

Na szczególną uwagę zasługuje różnorodność problematyki rocznika. Wśród zagadnień poruszane są chirurgia, gruźlica i okulistyka. Numer dziewiąty wiąże się tematycznie ze Zjazdem Chirurgów Polskich w Krakowie w 1902 roku, co nadaje temu rocznikowi dodatkowe znaczenie dla badań nad historią polskiej chirurgii i rozwojem zawodowej współpracy lekarzy. Z kolei obecność zagadnień gruźlicy pozwala spojrzeć na jeden z najważniejszych problemów zdrowia publicznego epoki, a tematyka okulistyczna ukazuje rozwój specjalizacji lekarskich.

Rocznik należy odczytywać w realiach epoki poprzedzającej upowszechnienie wielu metod diagnostycznych i terapeutycznych, które dziś uznajemy za podstawowe. Z tego względu ma on znaczenie nie tylko jako dawna literatura fachowa, lecz także jako świadectwo kształtowania się nowoczesnej medycyny, rozwoju specjalizacji, wymiany doświadczeń klinicznych i stopniowego przekształcania wiedzy medycznej w coraz bardziej wyspecjalizowaną praktykę.

Szczególnie interesujący jest zakres zagadnień klinicznych i naukowych reprezentowanych w roczniku. W opisie bibliotecznym pierwszego numeru wymieniono narzędzia lekarskie, a także nazwiska wybitnych lekarzy: Teodora Dunina i Tadeusza Browicza. Wśród indeksowanych zagadnień znalazł się również zespół Landry’ego, czyli opisywany w ówczesnej medycynie zespół ostrego porażenia wstępującego, oraz nazwisko Józefa Thomayera. Te tropy wskazują na obecność problematyki diagnostycznej i neurologicznej, a także na znaczenie doświadczeń klinicznych oraz rozwoju instrumentarium lekarskiego na początku XX wieku.

Ważnym obszarem tematycznym jest chirurgia. Numer siódmy został przyporządkowany tej dziedzinie, natomiast numer dziewiąty powiązano ze Zjazdem Chirurgów Polskich w Krakowie w 1902 roku. Rocznik dokumentuje zatem nie tylko zainteresowanie poszczególnymi problemami medycznymi, lecz także działalność środowiska chirurgicznego i jego spotkania naukowe. Dla badacza historii medycyny jest to punkt wyjścia do prześledzenia, jakie doświadczenia i zagadnienia operacyjne były wówczas przedmiotem dyskusji polskich lekarzy.

Kolejny wyraźny wątek stanowi gruźlica, odnotowana w katalogowych opisach numerów ósmego i jedenastego. Zestawienie tej tematyki z zagadnieniami okulistycznymi, przypisanymi numerom jedenastemu i dwunastemu, pokazuje szeroki zakres specjalności reprezentowanych w czasopiśmie. Wartość rocznika polega tu na możliwości poznania języka, sposobu klasyfikowania chorób i obszarów zainteresowania lekarzy w okresie, gdy medycyna szybko rozwijała diagnostykę i specjalizacje kliniczne.

Na uwagę zasługuje również neonatologia: katalog numeru szóstego wskazuje na tę dziedzinę oraz nazwisko Augusta Kwaśnickiego. Obecność zagadnień dotyczących najmłodszych pacjentów obok chirurgii, neurologii, gruźlicy i okulistyki pozwala traktować rocznik jako wielowątkowe źródło do badań nad polską medycyną początku XX wieku, a nie wyłącznie jako zbiór publikacji z jednej specjalności.

TWARDA OPRAWA PÓŁSKÓREK Z EPOKI, GRZBIET PŁASKI ZE ZŁOCENIAMI

Stan DB/ grzbiet otarty; jedna składka poluzowana [w jej obrębie karty z zagięciami i drobnymi naddarciami marginesów]

Product safety information Manufacturer information