„Polska. Jej dzieje i kultura” (1927–1928) - gdy popularne wydanie staje się obiektem kolekcjonerskim

Monumentalne wydanie międzywojenne „Polska. Jej dzieje i kultura” (1927–1928) — komplet w rzadkiej granatowej oprawie płóciennej, z oryginalnymi obwolutami sygnowanymi przez Tadeusza Gronowskiego

Trzytomowe, reprezentacyjne wydanie jednego z najważniejszych kompendiów historycznych II Rzeczypospolitej. Egzemplarz wyróżnia się kompletem tomów, zachowanymi obwolutami w stylistyce art déco oraz luksusową oprawą artystyczną projektu Franciszka Jerzego Radziszewskiego. Sygnatura Tadeusza Gronowskiego na obwolutach potwierdza autorstwo projektu graficznego, podnosząc rangę kolekcjonerską całości. Wśród autorów znajdują się najwybitniejsi polscy historycy epoki, m.in. Oskar Halecki, Aleksander Brückner i Wacław Tokarz. Egzemplarz posiada również wpis proweniencyjny „Warzecki”.

„Polska. Jej dzieje i kultura” (1927–1928) — komplet w rzadkim wariancie oprawy artystycznej

Trzytomowe dzieło „Polska. Jej dzieje i kultura”, wydane w latach 1927–1928 w Warszawie nakładem Trzaski, Everta i Michalskiego, stanowi jedno z najważniejszych opracowań syntetycznych historii Polski okresu międzywojennego. Publikacja miała charakter monumentalny — zarówno pod względem treści, jak i opracowania edytorskiego — i była pomyślana jako reprezentacyjne kompendium dziejów państwa i kultury polskiej.

W skład kompletu wchodzą:

• T. I: od pradziejów do 1572
• T. II: 1572–1795
• T. III: 1796–1930

Każdy tom zawiera bogaty materiał ilustracyjny: mapy, tablice (w tym wielobarwne), wykresy oraz liczne opracowania ikonograficzne, co podkreśla encyklopedyczny i reprezentacyjny charakter wydania.

Autorzy — elita polskiej humanistyki i nauki

W opracowaniu udział wzięli czołowi przedstawiciele polskiej historiografii i nauk pokrewnych, m.in.:

• Bronisław Gembarzewski — historyk wojskowości, dyrektor Muzeum Wojska Polskiego, badacz polskiego oręża
• Oskar Halecki — wybitny historyk dziejów Europy Środkowo-Wschodniej, późniejszy profesor m.in. w USA
• Aleksander Brückner — jeden z najwybitniejszych slawistów i badaczy kultury staropolskiej
• Wacław Tokarz — historyk powstań narodowych i wojskowości
• Marian Kukiel — historyk i generał Wojska Polskiego, późniejszy minister rządu emigracyjnego
• Władysław Sobieski, Stanisław Arnold, Jan Stanisław Bystroń i inni uznani badacze epoki

Zespół autorów reprezentuje najwyższy poziom polskiej humanistyki okresu II Rzeczypospolitej.

Oprawa — rzadki wariant wydawniczy

Egzemplarz wyróżnia się oryginalną oprawą wydawniczą w płótnie w rzadkim wariancie kolorystycznym (granatowym). Konstrukcja oprawy ma charakter reprezentacyjny i dekoracyjny.

Cechy:

• twarda oprawa płócienna
• tłoczenia z motywem orła i 16 herbów miast wojewódzkich
• dekoracyjne grzbiety z powtarzalnym motywem orła
• sygnatura introligatorni: monogram FJR

Oprawa została zaprojektowana przez Franciszka Jerzego Radziszewskiego i wykonana przez warszawską introligatornię artystyczną, co wpisuje ją w nurt wysokiej klasy polskiego introligatorstwa okresu międzywojennego.

Obwoluty — projekt Tadeusza Gronowskiego

Egzemplarz zawiera oryginalne obwoluty wydawnicze w stylistyce art déco, zachowane w rzadkim stanie kompletu.

Obwoluty są sygnowane przez Tadeusza Gronowskiego, co stanowi jednoznaczną atrybucję projektu graficznego.

Tadeusz Gronowski (1894–1990) był jednym z najważniejszych polskich grafików, ilustratorów i projektantów okresu międzywojennego. Tworzył plakaty, identyfikacje wizualne, ilustracje książkowe oraz projekty wydawnicze, współkształtując nowoczesną polską grafikę użytkową. Jest uznawany za jednego z pionierów polskiego plakatu artystycznego oraz kluczową postać polskiego art déco.

Jego twórczość cechują:

• geometryzacja form
• syntetyczna, uproszczona kompozycja
• wyrazisty rytm typograficzny
• elegancja i dekoracyjność charakterystyczna dla art déco

Obwoluty w tym egzemplarzu stanowią przykład świadomego projektowania książki jako spójnego obiektu graficznego o wysokiej wartości artystycznej.

Stan zachowania i proweniencja

Egzemplarz zachowany w stanie bardzo dobrym / bliskim idealnemu, z drobnymi śladami użytkowania (m.in. niewielkie przetarcia grzbietów oraz ubytki w obwolutach).

Cechy wyróżniające:

• komplet trzech tomów
• zachowane oryginalne obwoluty (rzadkość rynkowa)
• rzadki wariant granatowej oprawy płóciennej
• bardzo dobry stan bloków książek
• wpis własnościowy „Warzecki” na wyklejce

Charakter kolekcjonerski

Choć samo dzieło jest stosunkowo znane i obecne na rynku antykwarycznym, egzemplarze o takim stopniu zachowania należą do rzadkości.

O wartości tego kompletu decydują przede wszystkim:

• kompletność i stan zachowania
• obecność oryginalnych obwolut
• sygnowany projekt graficzny Tadeusza Gronowskiego
• dekoracyjna, rzadko spotykana oprawa wydawnicza

W rezultacie mamy do czynienia nie tylko z wydawnictwem historycznym, ale z obiektem kolekcjonerskim o wyraźnym charakterze artystycznym i bibliofilskim, reprezentującym wysoki poziom polskiej kultury edytorskiej okresu międzywojennego.