GACKI - STARY RADOM I JEGO KOŚCIOŁY [PAMIĘTNIK RELIGIJNO-MORALNY - T. XXVIII–XXIX] Warszawa, 1855

PAMIĘTNIK RELIGIJNO-MORALNY.

Czasopismo ku zbudowaniu i pożytkowi tak duchownych jako i świeckich osób.

T. XXVIII–XXIX [komplet dwóch tomów, współoprawne w 1 woluminie].

Warszawa, 1855, w Drukarni Józefa Ungra. T. XXVIII: str. 710, [2]; t. XXIX: 717, [3]; format 12 × 19,5 cm.

Rzadkie!

Założony w 1841 r. przez ks. Antoniego Bolesława Hlebowicza „Pamiętnik Religijno-Moralny” należał do najważniejszych polskich czasopism katolickich pierwszej połowy XIX wieku. Ukazywał się w Warszawie do 1862 r., a od 1863 r. jego kontynuacją był „Przegląd Katolicki”. W piśmie publikowano rozprawy z zakresu wiary i moralności, teksty dotyczące Pisma Świętego, historii Kościoła, biografie duchownych, korespondencje, wiadomości o misjach, kronikę kościelną oraz liczne materiały historyczne i regionalne.

TOM XXVIII ma szczególne znaczenie dla badań nad dziejami Kościoła i dawnych ziem polskich. Zawiera m.in. rozprawę „O synodach Łęczyckich”, poświęconą jednemu z ważnych zagadnień w historii organizacji kościelnej w dawnej Polsce; wiadomości o dawnych klasztorach istniejących w Marchii Brandenburskiej i Księstwie Pomorskim; materiały dotyczące źródeł do życia św. Jadwigi; kronikarską wiadomość o kościele w Wysokiem Litewskim oraz opis nowo wzniesionej kaplicy na cmentarzu rzymskokatolickim parafii suwalskiej. Są to teksty o charakterze nie tylko religijnym, lecz także historycznym, topograficznym i regionalnym.

W tym samym tomie znalazły się również informacje o misjach zagranicznych, w tym materiał dotyczący działalności ks. Mikołaja Olivieri, zajmującego się wykupywaniem niewolnic afrykańskich. Tom pokazuje więc zarówno lokalne dzieje Kościoła i jego instytucji, jak i XIX-wieczne zainteresowanie działalnością misyjną poza Europą.

TOM XXIX jest szczególnie interesujący pod względem historyczno-regionalnym. Znajduje się w nim m.in. obszerna praca ks. Józefa Gackiego „Stary Radom i jego kościoły”, dotycząca dziejów dawnego Radomia, jego świątyń, ulic, miejsc i zabytków kościelnych. Artykuł ma dziś wartość źródłową: współczesne opracowania dotyczące zabytków Radomia nadal odwołują się do tekstu Gackiego z „Pamiętnika Religijno-Moralnego” z 1855 r.

W pracy Gackiego znajdują się m.in. wiadomości dotyczące starego Radomia, kościoła św. Wacława, dawnych dróg i układu miasta, a także obiektów, które zachowały się do czasów autora. Szczególnie interesujące są jego informacje o położeniu starego miasta przy Piotrówce oraz o istniejącej już wówczas kapliczce przy późniejszej ul. Limanowskiego. Tekst dokumentuje więc stan zabytków i topografii Radomia w połowie XIX wieku, jednocześnie sięgając do dziejów staropolskich.

Rocznik przynosi ponadto materiały dotyczące historii Kościoła, zakonów i klasztorów, żywotów biskupów i kapłanów, dziejów parafii oraz lokalnych tradycji religijnych. W całym „Pamiętniku” ważne miejsce zajmują również korespondencje diecezjalne, kronika kościelna i wiadomości z życia poszczególnych diecezji, dzięki czemu czasopismo jest cennym źródłem do badań nad organizacją Kościoła katolickiego na ziemiach polskich w okresie zaborów.

Na uwagę zasługuje również charakter dokumentacyjny pisma. Obok tekstów stricte teologicznych zamieszczano materiały, które dzisiaj mają znaczenie dla historii miejscowości, kościołów, klasztorów, fundacji, duchowieństwa i lokalnych społeczności. Dla kolekcjonera regionaliów oba tomy stanowią zatem interesujący materiał wykraczający poza zwykłą prasę religijną.

TWARDAOPRAWA OPRAWA PÓŁSKÓREK Z EPOKI, GRZBIET PŁASKI, DEKORACYJNIE ZŁOCONY. OBCIĘCIA KART MARMORYZOWANE. 

Stan BDB-/ edynie drobne otarcia oprawy i niewielkie przetarcia grzbietu; na karcie tytułowej nieczytelny, obcy wpis proweniencyjny wykonany ołówkiem; w kilku miejscach zachowane dawne pieczęcie, mimo to ŁADNY EGZEMPLARZ

Informacje o bezpieczeństwie produktu Informacje o producencie