SŁOWNIK ARTYSTÓW PLASTYKÓW ZPAP 1945 - 1970

SŁOWNIK ARTYSTÓW PLASTYKÓW

ARTYSCI PLASTYCY OKREGU WARSZAWSKIEGO ZPAP 1945 - 1970

SLOWNIK BIOGRAFICZNY

Okręg Warszawski ZPAP Warszawa 1972 r., str. 716, format 33 x 18 cm, grubość ok. 3 cm, nakład 5000 egz.

OPRAWA TWARDA PŁÓCIENNA Z OBWOLUTĄ

Biogramy ok. 2.600 artystów. Liczne ilustracje w tekście.

Ewidencja działalności artystycznej jest problemem istotnym dla środowiska plastycznego i towarzyszy mu zrozumiałe zainteresowanie. Poza najwybitniejszymi, których dorobek jest zewidencjonowany, a działalność scharakteryzowana w monografiach, twórczość większości artystów, składająca się na pełny obraz rozwoju kultury narodowej, pozostaje bez widocznego zapisu; najczęściej śmierć artysty zamyka na zawsze historię jego życia i pracy. Dotychczas Związek Plastyków nie posiadał archiwum dokumentacji prac poszczególnych artystów, a próby poprawy tej sytuacji ograniczał brak środków i możliwości organizacyjnych. Zarząd Okręgu Warszawskiego postanowił kolejny raz odwołać się do głębokiego zrozumienia potrzeb społecznych i dużej ofiarności, cechujących warszawskie środowisko plastyków. Ogromna większość członków Okręgu poparła ideę Słownika Artystów Plastyków OW ZPAP i postanowiła utrzymać dodatkową dobrowolną składkę dotychczas pobieraną na realizację warszawskiego Domu Artysty Plastyka, aby z tych środków rozpocząć prace wydawnicze. Warszawskie władze polityczne i miejskie doceniły wagę i społeczne znaczenie inicjatywy artystów i objęły ją swoją opieką, kwalifikując wydawnictwo jako varsavianum, a Stołeczna Rada Narodowa podjęła decyzję o wspólnym poniesieniu kosztów realizacji.
Niniejsza książka, zawierająca indeks wszystkich członków Okręgu Warszawskiego oraz noty biograficzne około 2600 artystów, jest rezultatem przeszło trzyletniej pracy. Recenzje powierzono zespołowi wybitnych historyków sztuki pod kierunkiem prof. Juliusza Starzyńskiego, dyrektora Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk. Otrzymane opinie pozwoliły na usunięcie szeregu błędów oraz uzupełnienie braków, a także, pomimo wielu uwag krytycznych, na uzyskanie ogólnie pozytywnej oceny wydawnictwa. Celem jego jest przekazanie społeczeństwu informacji o artystach zrzeszonych w Okręgu Warszawskim ZPAP w latach 1945—1970, charakterystyki ich zainteresowań i pracy twórczej, której różnorodny charakter i efekty stanowią znaczny wkład w życie kulturalne naszego kraju. Kryterium ustalenia haseł Słownika była ewidencyjnie wykazana przynależność do OW ZPAP na przestrzeni 25 lat powojennych. Objęci Słownikiem są więc zarówno wieloletni i aktualni członkowie ZPAP, jak i ci, których przynależność została ograniczona datą przeniesienia do innych okręgów lub datą śmierci. Ze względu na specyfikę wydawnictwa i tok prac redakcyjnych członkowie przyjęci do ZPAP później niż w połowie 1969 roku nie mogli znaleźć się w Słowniku. Istnieje też grupa artystów, których not biograficznych nie opracowano na skutek braku możliwości nawiązania kontaktu z twórcą lub z powodu odmowy współpracy.
Podstawowym źródłem informacji służących do opracowania biogramów był wypełniony przez artystę kwestionariusz. Zawierał on 34 pytania, szeroko i wielostronnie analizujące sylwetkę twórczą i działalność zawodową artysty. Zadaniem zespołu redakcyjnego było wybranie podporządkowanych schematowi noty wiadomości oraz sprawdzenie i uściślenie podanych w ankiecie faktów. Kwestionariusze biograficzne zawierały rubryki stałe, ale ich wypełnienie nie było obligatoryjne, artysta miał prawo doboru informacji, dlatego wśród not zdarzają się niejednolitości. Brak niektórych rubryk w ogólnie przyjętym schemacie może być wynikiem wyboru dokonanego przez artystę. Aprobata treści noty była warunkiem umieszczenia jej w wydawnictwie. Szczególna troska towarzyszyła gromadzeniu materiałów o artystach nieżyjących. Korzystano z dostępnych dokumentów archiwalnych, encyklopedii, katalogów i innych wydawnictw uzupełniając te źródła o kontakt z rodziną i dane dostarczone przez żyjących kolegów. Notę rozpoczyna określenie specjalizacji zawodowej artysty, którą zidentyfikował twórca przyjmując jako kryterium podstawowe dziedziny sztuki. Dalej następuje data i miejsce urodzenia ewentualnie zgonu.
Wprowadzenie rubryki „podróże" miało na celu uzupełnienie i poszerzenie wiedzy o źródłach inspiracji twórczej. Mając świadomość relatywności tych wpływów, założono jednak, że celowe jest każde rozszerzenie wiadomości o artyście.
Szczegółowe wyliczenie dziedzin twórczości, którymi zajmuje się artysta, ewentualnie uzupełnione o podanie techniki, materiału i tematyki oraz chronologicznie ujętą działalność zawodową, pedagogiczną czy społeczną obejmuje kolejny śródtytuł „twórczość i działalność". Rozwinięciem tej rubryki są przykłady prac — przekaz informacji o wybranych przez artystę dokonaniach. Wylicza się tu, o ile to możliwe umieszczając w czasie, tytuły lub nazwę efektu działalności twórczej, których wymienianie przyszeregowane jest określonym dyscyplinom. Obie te ściśle ze sobą powiązane rubryki ukazują drogi, jakimi przebiega i jak głęboko sięga ingerencja środowiska plastycznego w różnorodne dziedziny życia.
Szczególna waga, jaką artyści przywiązują do publikacji swoich prac poprzez ekspozycje indywidualne i zbiorowe, stała się powodem odstąpienia od pierwotnego założenia ograniczenia ilości wystaw do przykładowych pięciu. Przy wystawach zbiorowych wymienia się datę, tytuł wystawy oraz miejsce ekspozycji. Przy wystawach indywidualnych uwzględniono tylko datę i miejsce, uwypuklając tym samym fakt publikacji prac, tytuł jej pomijając jako wynikający z rodzaju uprawianych dyscyplin.
Następnie umieszczono wszystkie nagrody, wyróżnienia i odznaczenia zgłoszone przez artystę, traktując je jako wyraz osiągnięć i uzupełnienie ogólnej widzy o działalności i aktywności artystycznej twórcy. Przy wymienianiu nagród i wyróżnień sprzed 1939 roku podaje się również w miarę posiadanych informacji tytuł uhonorowanej pracy.
Proces docierania dzieł sztuki do odbiorców instytucjonalnych i indywidualnych ukazuje dział „zbiory". Uwzględniono tu głównie instytucje kolekcjonujące; zasygnalizowanie zbiorów prywatnych jest odbiciem zapotrzebowania społecznego w Kraju i poza jego granicami.
Ogólnej intencji wydawnictwa, nie mającego charakteru monograficznego, podporządkowana jest bibliografia, której nie przytacza się w pełnym wykazie, obejmuje ona tylko najważniejsze lub możliwe do ustalenia pozycje piśmiennicze. Katalogi, będące naturalną rejestracją publikacji pracy poprzez wystawy, pominięto jako nie wnoszące nowych elementów.
Umieszczenie adresu na zakończenie not artystów żyjących—zgodnie z przyjętymi dla podobnych wydawnictw zasadami — uważano za informację celową dla publikacji o prawdopodobnie dość dużym zasięgu.
Jak już zaznaczono i jak sugeruje tytuł głównym terenem działania występujących w Słowniku artystów jest Warszawa Z tego względu w tekście obowiązuje zasada, że wszystko, co rozgrywało się poza Warszawą, jest określone nr podanie nazw/ danej miejscowości. W pozostałych wypadkach opuszczona jest nazwa Warszawa — z wyiatkiem informacji wymagających jej wprowadzenia z uwagi na czytelność tekstu. Objętość niniejszej publikacji postawiła wydawcę wobec konieczności zastosowania skrótów, których nieunikniona mnogość i duża częstotliwość występowania niekiedy utrudnia komunikatywność tekstu. Przy przytaczaniu nazw instytucji, klubów, organizacji itp. posłużono się „Słownikiem skrótów" opracowanym przez J. Parucha. Zdarzają się również skróty stworzone dla potrzeb naszego wydawnictwa lub powszechnie używane skróty wyrazów pospolitych. Wszystkie skróty zastosowane w tekście ujęte są w zamieszczonym na końcu książki wykazie. Równoległy do treści jest materiał ilustracyjny Słownika obejmujący dwa tysiące reprodukcji. Każdy artysta miał prawo do zamieszczenia fotografii jednej wybranej pracy, nie wszyscy z prawa tego skorzystali; szczególne starania towarzyszyły gromadzeniu ilustracji prac artystów nieżyjących.
Tak pomyślana publikacja jest rejestrem działalności środowiska artystycznego Warszawy, ukazuje jego wkład w kulturę plastyczną społeczeństwa, gromadzi sumę wiedzy potrzebną w dniu dzisiejszym i przydatną dla przyszłych badań. Zrealizowanie tak złożonego wydawnictwa w stosunkowo krótkim czasie przez Okręg Warszawski Związku Polskich Artystów Plastyków było możliwe jedynie przy ogromnym wysiłku całego współpracującego zespołu. Miłym obowiązkiem Zarządu Okręgu jest wyrażenie serdecznych podziękowań wszystkim, których pomoc przyczyniła się do powstania Słownika Artystów Plastyków OW ZPAP. Oddając w ręce czytelnika nasze wydawnictwo wyrażamy nadzieję, że jego życzliwy odbiór będzie oczekiwaną rekompensatą naszej pracy.
ZARZĄD OKRĘGU WARSZAWSKIEGO ZWIĄZKU POLSKICH ARTYSTÓW PLASTYKÓW

STAN BDB-/ minimalne naddarcia obwoluty, ŁADNY EGZEMPLARZ

Product safety information Manufacturer information