[PIJAŃSTWO, ŻYDZI, KONIEC ŚWIATA] WESTERMAYER - KAZANIA DO LUDU WIEJSKIEGO R. 2, T. 1–2 [współoprawne] wyd. 1859

WESTERMAYER Anton (1816–1894)

KAZANIA DO LUDU WIEJSKIEGO X. A. WESTERMAYERA NA WSZYSTKIE NIEDZIELE I ŚWIĘTA CAŁEGO ROKU.

R. 2, T. 1–2 [współoprawne].

Wolnym sposobem przełożył z niemieckiego i dla ludu polskiego zastosował ks. Makary Maniecki, pleban parafii jawiszowickiej.

Biała: J. Feitzinger, 1859; druk. K. Prochaska w Cieszynie. T. 1: str. [1], XXV, 288; t. 2: str. [2], 275, [1], V; fromat 14x21 cm

Jest to zbiór kazań o zdecydowanie praktycznym, duszpasterskim charakterze. Maniecki, zachowując religijną wymowę oryginału, odnosi nauczanie bezpośrednio do codziennego życia wiejskiego: pracy, rodziny, małżeństwa, stosunków sąsiedzkich, praktyk religijnych, grzechów i nałogów. Szczególnie mocno obecna jest problematyka moralna – kaznodzieja przestrzega przed gniewem, zemstą, bluźnierstwem, niezgodą, kradzieżą i zaniedbywaniem obowiązków chrześcijańskich. Ważnym motywem jest pijaństwo, przedstawiane jako szczególnie niszczący nałóg prowadzący do kłótni, przekleństw, rozpadu zgody rodzinnej i kolejnych grzechów. W jednym z kazań wskazana zostaje również karczma jako miejsce, w którym łatwo dochodzi do pijaństwa, a następnie do kłótni i obrazy Boga.

Interesujące są także zawarte w kazaniach odniesienia do Żydów, pojawiające się m.in. w kontekście wiejskiej karczmy i handlu alkoholem. W jednym z rozważań obraz człowieka, który porzucił pijaństwo i przestał uczęszczać do karczmy, zostaje skonfrontowany z pytaniem karczmarza – Żyda – o utratę dawnego klienta. Nie jest to więc wyłącznie zbiór abstrakcyjnych nauk teologicznych, lecz także świadectwo języka i sposobu ujmowania stosunków społecznych charakterystycznych dla katolickiego piśmiennictwa kaznodziejskiego połowy XIX wieku.

Silnie zaznaczony został wątek eschatologiczny. Kazania wielokrotnie odwołują się do sądu ostatecznego, potępienia, zbawienia, śmierci i życia wiecznego. Szczególnie rozbudowane są rozważania dotyczące zmartwychwstania ciał oraz przyszłego życia świętych, oparte m.in. na obrazach zaczerpniętych z Apokalipsy św. Jana. Autor przeciwstawia doczesne życie człowieka wieczności, przypominając o konieczności przygotowania duszy na śmierć i sąd Boży.

Ważne miejsce zajmują również przygotowanie do sakramentów, spowiedzi i prawdziwego nawrócenia. Autor krytykuje powierzchowne praktyki religijne, gdy zewnętrznym gestom nie towarzyszy rzeczywista przemiana życia. W jednym z kazań porównuje taką postawę do Żydów czczących złotego cielca: człowiek może modlić się, odmawiać różaniec i składać obietnice poprawy, a następnie powracać do dawnych nałogów.

Istotne są również nauki dotyczące pokuty, odpuszczenia grzechów, przebaczenia nieprzyjaciołom oraz przygotowania na śmierć. W centrum znajduje się przekonanie, że sama zewnętrzna praktyka religijna nie wystarcza – warunkiem zbawienia jest rzeczywista przemiana człowieka, porzucenie grzesznych przyzwyczajeń i życie zgodne z zasadami wiary. Zbiór stanowi tym samym interesujące świadectwo katolickiego programu moralnego kierowanego do galicyjskiej ludności wiejskiej w połowie XIX wieku.

TWARDA OPRAWA PÓŁSKÓREK Z EPOKI; GRZBIET PŁASKI, Z SZYLDZIKIEM I SKROMNYMI, DEKORACYJNYMI ZDOBIENIAMI; OKŁADZINY Z KARTONU MARMORYZOWANEGO; OBCIĘCIA KART BARWIONE.

Stan BDB-/ drobne otarcia oprawy, miejscami charakterystyczne przebarwienia papieru (foxing), żółte plamki, DEKORACYJNY GRZBIET

PROWENIENCJA: na karcie tytułowej numer inwentarzowy oraz pieczęć księgozbioru ks. Sędziakowskiego(1846–1929), późniejszego proboszcza parafii Rokitno, od 1880 r. związanego z tą parafią przez niemal pół wieku, a od 1906 r. kanonika łowickiego. W 1916 r. sporządził znany przekaz historyczny dotyczący Rokitna i jego kościoła.

Product safety information Manufacturer information