[PIERWSZE POLSKIE NAUKOWE OPRACOWANIE POŚWIĘCONE PROBLEMOWI PIJAŃSTWA] SZYMKIEWICZ - DZIEŁO O PIJAŃSTWIE. Wilno 1818

SZYMKIEWICZ Jakub (1775–1818)

DZIEŁO O PIJAŃSTWIE

Wilno, u Aleksandra Żółkowskiego, w Drukarni XX. Pijarów, 1818, str. [24], 348; format 11,5 × 19,5 cm.

Pierwsze wydanie!

Pierwsze polskie naukowe opracowanie poświęcone problemowi pijaństwa, przedstawiające jego skutki zdrowotne, społeczne i moralne. Publikacja stanowi ważne świadectwo kształtowania się lekarskiego podejścia do nadużywania alkoholu na początku XIX wieku.

Jakub Szymkiewicz (1775–1818) – lekarz, doktor medycyny i chirurgii, członek Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk, współzałożyciel Wileńskiego Towarzystwa Lekarskiego oraz Towarzystwa Szubrawców. Kształcił się na Uniwersytecie Wileńskim, który ukończył w 1802 roku. Pracował jako lekarz w Wilnie, między innymi w szpitalu sióstr miłosierdzia. Zajmował się chirurgią, pediatrią i problematyką zdrowia publicznego. Jest autorem podręcznika Nauka chirurgii teoretycznej i praktycznej (1806) oraz Nauki o chorobach dzieci (1810), należących do wczesnych polskojęzycznych opracowań tych dziedzin. Działał również jako publicysta, publikując na łamach satyrycznych Wiadomości Brukowych, gdzie piętnował społeczne i obyczajowe patologie. W swojej działalności łączył zainteresowania medyczne z krytyką zjawisk szkodliwych dla społeczeństwa. Dzieło o pijaństwie, wydane w roku jego śmierci, jest najważniejszą jego pracą poświęconą problematyce nadużywania alkoholu.

Książka ujmuje pijaństwo jako zjawisko wykraczające poza sferę indywidualnych obyczajów. Szymkiewicz analizuje jego wpływ na zdrowie człowieka, sprawność umysłową, długość życia i funkcjonowanie społeczeństwa. Z perspektywy medycznej zwraca uwagę na szkodliwe następstwa nadmiernego spożywania napojów alkoholowych, traktując pijaństwo jako nawyk prowadzący do wyniszczenia organizmu i ograniczenia zdolności racjonalnego postępowania. Rozważania lekarskie łączy z analizą ekonomicznych i społecznych przyczyn problemu. Krytykuje również system gospodarczy, w którym dochody właścicieli majątków z produkcji i sprzedaży alkoholu sprzyjały rozpowszechnianiu nałogu wśród ludności wiejskiej. Publikacja łączy argumentację medyczną z moralną i społeczną, charakterystyczną dla oświeceniowego nurtu reformy obyczajów.

Wydanie zawiera listę prenumeratorów, dokumentującą krąg osób zainteresowanych publikacją jeszcze przed jej ukazaniem się. Wśród wymienionych znajduje się Michał Baliński, historyk, pisarz i członek wileńskiego środowiska naukowego, związany również z Towarzystwem Szubrawców. Lista stanowi interesujące świadectwo recepcji książki wśród ówczesnych elit intelektualnych.

Rzadkie!

TWARDA OPRAWA PÓŁSKÓREK Z EPOKI. GRZBIET PŁASKI Z DEKORACYJNYMI ZŁOCENIAMI. KARTON MARMORYZOWANY. OBCIĘCIA KART NAKRAPIANE. 

Stan BDB-/ drobne otarcia oprawy, ŁADNY EGZEMPLARZ

Egzemplarz z proweniencją biblioteki Łuniewskich w Gnojnie, związanej z Wiktorem Franciszkiem Łuniewskim (1793–1877), oficerem wojsk polskich, uczestnikiem kampanii napoleońskich, posłem na sejm w 1831 roku i dziedzicem dóbr Gnojno. Na karcie tytułowej heraldyczna pieczęć własnościowa z herbem Łukocz, na przedniej wyklejce odręczny wpis „Łuniewski”.

Łuniewscy herbu Łukocz należeli do rodzin szlacheckich wywodzących się z Podlasia, z Łuniewa w ziemi drohickiej, wzmiankowanych w źródłach heraldycznych już w XVI wieku. Dzieje Łuniewskich wiążą się z historią ziemiaństwa oraz dawnych dóbr Gnojno, których rezydencja przechodziła na przestrzeni wieków w ręce kolejnych rodów

Product safety information Manufacturer information