ORZECHOWSKI - DYÁLOG ALBO ROZMOWA OKOŁO EGZEKUCYEY POLSKIEY KORONY. ROZMOWA PAPISTY Z EWANGELIKIEM Kraków, 1564

ORZECHOWSKI Stanisław 1513–1566)

DYÁLOG ALBO ROZMOWA OKOŁO EGZEKUCYEY POLSKIEY KORONY. ROZMOWA PAPISTY Z EWANGELIKIEM 

Kraków, 1564 (na karcie: M.D.LXIIII), w 4ce, ark. 20 (k. 79 nlb.).

Dyálog albo Rozmowa około egzekucyey Polskiey Korony autorstwa Stanisław Orzechowski należy do najważniejszych pism polityczno-publicystycznych polskiego renesansu. Utwór ma formę dialogu pomiędzy „Papistą” a „Ewangelikiem”, co pozwala autorowi skonfrontować argumenty religijne i ustrojowe w kontekście sporów epoki. W centrum rozważań znajduje się program egzekucji praw – postulat przywrócenia przestrzegania ustaw, ograniczenia nadużyć magnaterii oraz wzmocnienia roli sejmu i dobra wspólnego. Autor podejmuje również refleksję nad relacją władzy królewskiej i stanów oraz odpowiedzialnością monarchy.

Dzieło stanowi ważny głos w sporach konfesyjnych doby reformacji, prezentując polemiczne zestawienie stanowisk katolickich i protestanckich. Orzechowski łączy argumentację prawną, historyczną i teologiczną z refleksją nad moralnością życia publicznego i obowiązkami obywatelskimi. Dzięki temu utwór należy do kanonu polskiej literatury politycznej XVI wieku.

Druki Orzechowskiego to rzadkie polonika renesansowe, szczególnie cenione w stanie kompletnym. Teksty dotyczące ruchu egzekucyjnego są kluczowe dla badań nad ustrojem Rzeczpospolita Obojga Narodów oraz kulturą polityczną szlachty.

Estreicher, t. XXIII: 

"Są dwie edycye z jednego roku 1564 całkiem podobne. — W egzemplarzu Bibl. Jagiell. arkusz Aij stoi pod yKr, B pod K, C pod ek, D pod iem, E pod to, F pod nr, G pod g, H pod ż, I pod ie. Na odwr. tytułu herb Trąby, a pod nim 4 wiersze łac. podpisane literami N. G. L. Przedmowa do Spytka Jordana z Zakliczyna, wojew. krak. — Czacki na egzempl. dzieła takie o niem zdanie położył, że sława Orzechowskiego nie na tem zyskać nie może. Nazywa go gorliwym ale nieskromnym w obronie małżeństw księży, podłym pochlebcą duchowieństwa we wszelkich innych sprawach publicznych, nierozsadnym w swoich rozumowaniach politycznych, niewartym pochwał, które powszechnie przez dwa wieki odbiera.

Obiedwie edycye z r. 1564 ma Akademia Umiej. po Walewskim.

Ossol. Wiadom. III 438, Przypiny 228. — Wierzbowski 1 255. — Kopera Spis nr. 274.

Akad. — Czarnecki — Czaps. — Czartor. — Czertwert. — Dzików — Jagiell. — Kórnik — Moszyń. — Ossol. — Warsz. Uniw."

Bradzo rzadkie!

TWARDA OPRAWA PÓŁSKÓREK Z EPOKI

Stan DB-/ oprawa podniszczona [ślady owada, ubytki], k.tyt. w rękopiśmiennej kopii z epoki, nieliczne przebarwienia, zaplamienia; kilka bazgrołów ołówkiem na marginesach, ogólnie dobry egzemplarz

Product safety information Manufacturer information