LENGNICH - HISTORIA POLONA A LECHO AD AVGVSTI II MORTEM. Lipsiae 1740.

LENGNICH Gotfrid [1689–1774]

HISTORIA POLONA A LECHO AD AVGVSTI II MORTEM.

Lipsiae [Lipsk]: Impensis Jacobi Schuster, 1740;  str. [16], 368, [39]; format 

Pierwsze wydanie syntetycznej historii Polski autorstwa Gotfryda Lengnicha – jednego z najwybitniejszych historyków i prawników osiemnastowiecznego Gdańska, profesora Gimnazjum Akademickiego, wybitnego znawcy prawa publicznego Rzeczypospolitej, autora fundamentalnych prac z zakresu ustroju i historii państwa polsko-litewskiego. Lengnich należał do grona uczonych, którzy jako jedni z pierwszych zastosowali krytyczną analizę źródeł historycznych, odchodząc od bezrefleksyjnego powielania wcześniejszej tradycji kronikarskiej. Jego dorobek wywarł znaczący wpływ na rozwój polskiej historiografii doby oświecenia.

Historia Polona stanowi zwięzłą, łacińskojęzyczną syntezę dziejów Polski od legendarnych początków państwa – od Lecha – aż do śmierci Augusta II Mocnego (1733). Autor przedstawia kolejne epoki rozwoju państwa, panowanie poszczególnych monarchów, najważniejsze wydarzenia polityczne, militarne i ustrojowe oraz przemiany zachodzące w Rzeczypospolitej. Szczególną uwagę poświęca zagadnieniom ustrojowym, relacjom między monarchą a stanami oraz funkcjonowaniu wolnej elekcji i parlamentaryzmu, będącym przedmiotem jego wieloletnich badań. Ostatnie partie dzieła, poświęcone panowaniu Augusta II, mają charakter niemal współczesnej autorowi relacji i stanowią cenne świadectwo osiemnastowiecznej refleksji nad kryzysem państwa.

Na karcie tytułowej umieszczono efektowny miedzioryt z Orłem Białym wspartym na jabłku królewskim, zwieńczonym koroną oraz otoczonym insygniami królewskimi. Dzieło dedykowane zostało Stanisławowi Poniatowskiemu, wojewodzie mazowieckiemu i ojcu przyszłego króla Stanisława Augusta; karta dedykacyjna ozdobiona została okazałą miedziorytową winietą z herbem Ciołek.

Jak podkreśla Polski Słownik Biograficzny, odnosząc się do dorobku historycznego Lengnicha: „Krytycyzm autora, jego niezależność sądu [...], a także wartości dydaktyczne określają znaczenie dzieła. Ciekawe światło na sympatie polityczne i postawę historyka rzucają opisy rządów Augusta II, w których dyplomatycznie przemilcza niewygodne fakty, stwarzając wyidealizowany obraz całości.” Ocena ta trafnie oddaje charakter Historia Polona, łączącej nowoczesny warsztat historyczny z politycznymi realiami epoki saskiej.

Rzadkie!

TWARDA OPRAWA PEŁNA SKÓRA MARMORYZOWANA Z EPOI, GRZBIET Z ZAGĘSZCZONYMI ZŁOCONYMI DEORACJAMI ROŚLINNYMI I SZYLDZIKIEM, OBCIĘCIA KART BARWIONE

Stan BDB-/ drobne przetarcia skóry w przegubie, wpis własn. na k.tyt., miejscami przebarwienia papieru [foxing], ŁADNY EGZEMPLARZ

Proweniencja: na k.przedtyt. wpis Księgozbioru Kaziemierza Podolskiego, h. Junosza, ur. 1801, s. Mateusza; Był to student Wydz. Prawa UW, mgr 1823; adwokat przy Sądzie Apelacyjnym 1842-45, obrońca przy Warszawskim Departamencie Rządzącego Senatu 1846-63; szlachectwo potwierdzone 1848.

Product safety information Manufacturer information