SADOWSKI- ODSIECZ WIEDNIA 1856; PASEK -PAMIĘTNIK JANA CHRYZOSTOMA PASKA 1857

SADOWSKI Kazimierz

ODSIECZ WIEDNIA

Obraz historyczny w pięciu oddziałach

Lwów 1856, Drukiem Kornela Pillera, str. 74, [4]; frontispis- drzeworyt;

[współoprawne z :]

PASEK Z GOSŁAWIC CHRYZOSTOM JAN

PAMIĘTNIK JANA CHRYZOSTOMA NA GOSŁAWICACH PASKA

Lwów 1857, Drukiem Kornela Pillera, str. 338; liczne drzeworyty w tekscie; format 14x21,5cm

Pasek spisywał swoje wspomnienia pod koniec życia, prawdopodobnie w latach 1690–1695[1]. Rękopis drukiem wydany zostały dopiero w 1836 roku przez hrabiego Edwarda Raczyńskiego.

Pamiętniki dzielą się na dwie części. Część pierwsza obejmuje lata 1655-1666. Jej treścią są wojenne przygody Paska w czasie potopu szwedzkiego (1656), najazdu Rakoczego (1657), wojny z Rosją (1660-1666) oraz rokoszu Lubomirskiego. Opisana w nim jest także słynna wyprawa wojsk polskich pod dowództwem Czarnieckiego do Danii (1658/1659). W części pierwszej brakuje początkowych stron, trudno więc ustalić, od kiedy Pasek snuje swe wspomnienia. Ponieważ autor spisywał swoje pamiętniki pod koniec życia zdarza mu się mylić lub przesuwać w czasie fakty historyczne.

Druga część pamiętników obejmuje lata 1667-1688 i opisuje żywot ziemianina, gospodarza i obywatela, jaki prowadził Pasek jako dzierżawca wsi należących do klucza olszowskiego Ordynacji Myszkowskich, m.in. wyprawy ze zbożem do Gdańska czy udział w sejmikach. Pasek pomija w tej części bardziej kompromitujące fakty ze swojej biografii, m.in. skazanie na banicję.

W swej narracji wspomnieniowej autor umieścił m.in. wiersz liryczny (np. pożegnanie ukochanego konia Deresza), panegiryki opiewające wiktorie nad rzeką Basią czy pod Wiedniem, listy Jana II Kazimierza i Stefana Czarnieckiego, uroczyste mowy, fragmenty popularnych piosenek, przyśpiewek, kąśliwych paszkwilów na Litwinów. Pasek przyjął w swej relacji konwencję narracji gawędziarskiej z elementami języka potocznego, obrazowego, wplótł humor, dowcipy, rubaszne słownictwo. Posługiwał się często tzw. makaronizmami (mieszaniną słów i wyrażeń polskich oraz łacińskich).

Nie bez powodu nazywano Pamiętniki epopeją Sarmacji polskiej.

Oferowany egzemplarz stanowi poszyt 5 zeszytów z serii Biblioteki Lwowskiej, czyli całosć dzieła w wersji ilustrowanej drzeworytami.

Bardzo rzadka edycja!

TWARDA OPRAWA PÓŁPŁÓCIENNA Z EPOKI

Stan DB otarcia krawędzi, zabrązowienia papieru, parfka

Product safety information Manufacturer information